به گزارش نرخ روز، نظام مالیاتی ایران با وجود ظرفیتهای فراوان، همچنان در تأمین سهم متناسبی از منابع دولت موفق نیست و سهم مالیات از تولید ناخالص داخلی کشور در مقایسه با سایر کشورها پایینتر است. این وضعیت این پرسش را مطرح میکند که آیا مشکل در قوانین و ابزارهای مالیاتی است یا ریشههای عمیقتری دارد؟علیاکبر عربمازار، اقتصاددان، رئیس پیشین سازمان امور مالیاتی و عضو موسس انجمن علوم سیستمهای ایران، در گفتوگویی، مسئله اصلی را نه صرفاً در نظام مالیاتی، بلکه در ساختار، سازوکارها و سیستم اقتصاد ایران میداند. از دیدگاه او، تا زمانی که اطلاعات جامع و قابل اتکایی درباره افراد و فعالیتهای اقتصادی موجود نباشد و امکان رصد دقیق جریانهای اقتصادی فراهم نشود، اجرای کارآمد سیاستهای مالیاتی با موانع جدی روبهرو خواهد بود.این موضوع در شرایط کنونی اقتصاد ایران اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زمانی که محدودیت منابع دولت، فشارهای ناشی از جنگ و دشواری تأمین مالی هزینههای جاری، نیاز به درآمدهای پایدار را افزایش داده است.
در چنین وضعیتی، این پرسش مطرح میشود که آیا افزایش نرخ مالیات یا معرفی پایههای مالیاتی جدید میتواند راهگشا باشد، درحالیکه شناسایی درآمدها و فعالیتهای اقتصادی همچنان با نقص اطلاعات مواجه است؟از سوی دیگر، اجرای مالیات بر مجموع درآمد خانوار و استفاده از ابزارهایی مانند مالیات بر ارزش افزوده یا رصد تراکنشهای بانکی، بدون زیرساخت اطلاعاتی مناسب، با محدودیتهای قابل توجهی روبهرو خواهد شد.در این گفتوگو با علیاکبر عربمازار، به این پرسش پرداخته میشود که آیا اصلاح نظام مالیاتی از تغییر قوانین آغاز میشود یا به اصلاحات عمیقتر در ساختار اقتصاد و زیرساختهای اطلاعاتی کشور نیاز دارد؟جمعبندی نرخ روزنظام مالیاتی ایران با چالشهای اساسی در تأمین منابع دولت و سهم پایین از تولید ناخالص داخلی مواجه است. به گفته یک اقتصاددان، ریشه این مشکلات در ساختار کلی اقتصاد و فقدان اطلاعات جامع و قابل اتکا از فعالیتهای اقتصادی است. این کمبود اطلاعات، اجرای سیاستهای مالیاتی کارآمد و ابزارهایی مانند مالیات بر مجموع درآمد را دشوار میسازد و نیاز به اصلاحات عمیقتر در زیرساختهای اطلاعاتی را برجسته میکند.



