به گزارش نرخ روز، در گزارش سال ۲۰۲۶ مجمع جهانی اقتصاد، ایران از میان ۱۴۵ کشور در رتبه ۱۴۴ شاخص شکاف جنسیتی قرار گرفته است. امتیاز ایران نشان می‌دهد که تنها ۵۸.۵ درصد از این شکاف از بین رفته، در حالی که میانگین جهانی به ۶۹.۲ درصد رسیده است. این فاصله، تصویری از نابرابری در فرصت‌های اقتصادی، حضور سیاسی و دیگر حوزه‌های زندگی زنان و مردان را ارائه می‌دهد. شاخص شکاف جنسیتی مجمع جهانی اقتصاد، وضعیت برابری زنان و مردان را در چهار حوزه مشارکت اقتصادی، دستاوردهای آموزشی، سلامت و بقا و توانمندسازی سیاسی بررسی می‌کند. هرچه امتیاز کشور به ۱۰۰ درصد نزدیک‌تر باشد، بخش بیشتری از شکاف جنسیتی آن از بین رفته است. در جهان، میانگین این شاخص در سال ۲۰۲۶ به بالاترین سطح خود در دو دهه گذشته رسیده است. ایسلند با رفع ۹۳ درصد از شکاف جنسیتی، برای هفدهمین سال متوالی در رتبه اول قرار دارد. با این روند، رسیدن به برابری کامل جنسیتی در جهان هنوز حدود ۱۲۰ سال زمان می‌برد. وضعیت ایران اما متفاوت بوده است. امتیاز کشور در دو دهه گذشته تغییر چندانی نکرده و جایگاه نسبی آن در مقایسه با دیگر کشورها به‌تدریج پایین آمده است. ایران در سال ۲۰۲۶ به بدترین رتبه خود در دوره بررسی‌شده رسیده و تنها فاصله اندکی با کشور آخر جدول دارد. یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها در وضعیت ایران، فاصله میان عملکرد حوزه‌های مختلف است.
ایران در شاخص دستاوردهای آموزشی بیش از ۹۸ درصد از شکاف جنسیتی را از بین برده و در این زمینه از میانگین جهانی عملکرد بهتری دارد. گسترش سوادآموزی و دسترسی زنان به آموزش، از عوامل مهم این وضعیت محسوب می‌شوند. اما پیشرفت در آموزش به‌تنهایی به معنای برابری در همه بخش‌ها نیست. زنان ممکن است به آموزش دسترسی داشته باشند، اما همچنان برای ورود به بازار کار، دستیابی به درآمد برابر یا رسیدن به موقعیت‌های مدیریتی با محدودیت روبه‌رو شوند. در حوزه فرصت و مشارکت اقتصادی، وضعیت ایران به‌مراتب ضعیف‌تر است. این بخش علاوه بر حضور زنان در بازار کار، تفاوت درآمد، دستمزد و دسترسی به موقعیت‌های شغلی ارشد و تخصصی را نیز بررسی می‌کند. امتیاز ایران در این زیرشاخص حتی از سطح سال ۲۰۰۶ پایین‌تر است و کشور در میان ۱۴۵ اقتصاد بررسی‌شده، رتبه آخر را دارد. این وضعیت نشان می‌دهد که دسترسی بهتر زنان به آموزش هنوز به فرصت‌های اقتصادی برابر تبدیل نشده است. توانمندسازی سیاسی، حوزه دیگری است که ایران در آن شکاف قابل‌توجهی دارد. سهم زنان در کرسی‌های پارلمان، مقام‌های وزارتی و بالاترین سطوح تصمیم‌گیری سیاسی از جمله معیارهای این بخش است. با وجود اینکه ایران در سال ۲۰۲۶ بالاترین امتیاز خود را در این زیرشاخص طی دوره بررسی‌شده کسب کرده، پیشرفت آن در دو دهه گذشته بسیار محدود بوده است.
در نتیجه، افزایش حضور زنان در برخی موقعیت‌ها هنوز نتوانسته فاصله موجود در مشارکت سیاسی را به شکل معناداری کاهش دهد. تصویر کلی شاخص نشان می‌دهد که پیشرفت در یک حوزه، لزوماً به بهبود سایر حوزه‌ها منجر نمی‌شود. ایران در آموزش عملکرد نسبتاً خوبی دارد، اما در مشارکت اقتصادی و توانمندسازی سیاسی همچنان با شکاف بزرگی روبه‌رو است. برابری جنسیتی فقط یک مطالبه اجتماعی نیست. استفاده از ظرفیت نیروی انسانی، افزایش فرصت‌های شغلی و حضور زنان در فرایند تصمیم‌گیری، همگی بر مسیر توسعه اقتصادی اثر می‌گذارند. به همین دلیل، افزایش آگاهی عمومی زمانی می‌تواند به تغییر پایدار منجر شود که با سیاست‌ها، قوانین و فرصت‌های واقعی برای مشارکت برابر همراه باشد. جمع‌بندی نرخ روز: گزارش سال ۲۰۲۶ مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد که ایران در شاخص شکاف جنسیتی از میان ۱۴۵ کشور در رتبه ۱۴۴ قرار گرفته و تنها ۵۸.۵ درصد از این شکاف را از بین برده است. این در حالی است که میانگین جهانی به ۶۹.۲ درصد رسیده است. با وجود عملکرد نسبتاً خوب ایران در حوزه دستاوردهای آموزشی، این پیشرفت به مشارکت اقتصادی و توانمندسازی سیاسی برابر منجر نشده و کشور در این دو حوزه با چالش‌های جدی روبه‌رو است. این نابرابری‌ها بر مسیر توسعه اقتصادی کشور تأثیر منفی می‌گذارد و نیازمند سیاست‌ها و فرصت‌های واقعی برای مشارکت برابر است.
