به گزارش نرخ روز، مرکز آمار اخیراً ارقام مربوط به تورم مهر ۱۴۰۵ را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، تورم ماهانه کل کشور از ۴.۲ درصد به ۴.۴ درصد افزایش یافته و تورم سالانه نیز رکورد جدیدی را ثبت کرده است. در مقابل، تورم نقطه به نقطه در ماه گذشته نسبت به شهریور کاهش یافته و از ۸۹.۸ درصد به ۸۸.۷ درصد رسیده است. با این حال، ارزیابی دقیق‌تر تحولات تورمی نیازمند بررسی جزئیات و اقلام مختلف است. یکی از مهم‌ترین اجزای تورم که نقش حیاتی در سبد خانوار دارد، اقلام خوراکی است. تورم ماهانه اقلام خوراکی در ماه‌های شهریور و مهر نسبتاً ثابت مانده، اما تورم نقطه به نقطه در مهر امسال نسبت به شهریور کاهش یافته و از ۱۲۱.۷ درصد به ۱۱۲.۷ درصد رسیده است. برخی معتقدند که محاسبات تورمی مرکز آمار با آنچه مردم در واقعیت از افزایش قیمت‌ها احساس می‌کنند، فاصله دارد. توضیح علمی این موضوع آن است که وزن و اهمیت کالاها در سبد مصرفی هر خانوار متفاوت بوده و سبد مرکز آمار صرفاً میانگین مصرف مردم را منعکس می‌کند. برای بررسی دقیق‌تر، تمرکز بر گروه خاص مصرفی خانوار مانند خوراکی‌ها می‌تواند مفید باشد.
بر همین اساس، با الگوبرداری از سبد حداقل خوراک انستیتو تحقیقات تغذیه و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، سبدی تهیه شده تا با استفاده از متوسط قیمت اقلام خوراکی در مناطق شهری، هزینه سبد حداقل خوراک برای یک نفر در ماه قابل محاسبه باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که یک فرد برای تامین حداقل خوراک خود در مهر امسال نیازمند مبلغی حدود ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است. این سبد حداقل خوراک شامل اقلامی چون نان لواش، برنج خارجی، ماکارونی، گوشت گاو یا گوساله، مرغ، چند قلم لبنیات ضروری، روغن مایع، سیب و پرتقال، حبوبات و قند و شکر می‌شود. بنابراین، محاسبات فعلی تنها بازتاب‌دهنده حداقل معیشت و حداقل خوراک ایرانیان در یک ماه است و به نیازهای دیگر مانند خدمات و اقلام غیرخوراکی مرتبط نیست. این موضوع از آنجا اهمیت دارد که اگر تعداد افراد متوسط خانوار را در نظر گرفته و در عدد ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان ضرب کنیم، هزینه تامین سبد حداقل خوراک یک خانوار ایرانی در اولین ماه پاییز امسال به حدود ۲۷ میلیون تومان می‌رسد. این رقم از حداقل حقوق یک کارگر متاهل با یک فرزند و یک سال سابقه کار فراتر می‌رود؛ حداقل حقوق این شخص طبق بخشنامه حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ معادل ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
با اینکه رقم ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان هزینه تامین حداقل خوراک در مهر ۱۴۰۵ در مقایسه با شهریور تنها ۰.۵ درصد افزایش یافته، اما به صورت نقطه به نقطه در مقایسه با ماه مشابه در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۲ درصد افزایش داشته است. هر دو مقیاس تورم ماهانه و نقطه به نقطه هزینه سبد حداقل خوراک در مهر نسبت به شهریور و شهریور نسبت به مرداد کاهش داشته‌اند که این امر بیانگر روندی نزولی در هزینه سبد حداقل خوراک از مرداد سال جاری است. با این حال، سطح هزینه‌ها همچنان بسیار بالاست و فشار تورمی شدیدی به معیشت خانوارهای ایرانی وارد شده است. جمع‌بندی نرخ روز با وجود کاهش نسبی تورم ماهانه و نقطه به نقطه در هزینه سبد حداقل خوراک از مرداد ماه، سطح کلی هزینه‌ها همچنان بالا است. هزینه تامین حداقل خوراک برای یک فرد در مهر ۱۴۰۵ حدود ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و برای یک خانوار متوسط ۲۷ میلیون تومان برآورد شده است. این رقم از حداقل حقوق یک کارگر متاهل با یک فرزند در سال ۱۴۰۵ بیشتر است که نشان‌دهنده فشار شدید تورمی بر معیشت خانوارها است. کنترل تورم و رشد اقتصادی پایدار برای بهبود وضعیت رفاهی خانوارها ضروری است.
