برزخ بیپایان در روابط ایران و آمریکا؛ گزارشهای اطلاعاتی آمریکا چه پیشبینی میکنند؟
به گزارش نرخ روز، سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده پیشبینی میکنند که بنبستی طولانیمدت بین تهران و واشنگتن ادامه خواهد داشت، زیرا از دیدگاه آنها، بعید است رویکرد جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات تحت تأثیر اقدامات نظامی ایالات متحده نرمتر شود.بر اساس یک ارزیابی اطلاعاتی، دولت ایران از دور جدید حملات نظامی ایالات متحده – مانند حملاتی که اکنون در جریان است – تأثیر قابل توجهی نخواهد پذیرفت و موضع مذاکراتی خود را تغییر نخواهد داد. به گفته مقامات آگاه، تحلیلگران آژانسهای امنیتی آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که تهران و واشنگتن در حال حاضر در یک برزخ بیپایان میان صلح و جنگ گرفتار شدهاند که با توجه به ماهیت فزاینده مرگبار حملات تلافیجویانه بین دو کشور، این وضعیت نگرانکننده است.این یافتهها که به کاخ سفید ارائه شده، مخمصهای را که رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، در آن گرفتار شده، تأیید میکند. ادامه روند فعلی درگیریها به یک بنبست منجر شده و با توجه به منفور بودن این جنگ در داخل آمریکا، ادامه تشدید تنش توسط ایالات متحده – مانند احتمال اعزام نیروهای زمینی – ریسک سیاسی بزرگی را برای ترامپ در پی دارد و تضمینی برای موفقیت آن نیز وجود ندارد.با توجه به احتمال شعلهور شدن دوباره یک جنگ گستردهتر، ایران و ایالات متحده اعلام کردهاند که پذیرای مذاکرات جدید هستند، اگرچه تاکنون هیچ پیشرفتی گزارش نشده است. در دورهای قبلی مذاکرات، ایرانیها ثابت کردهاند که مذاکرهکنندگان سرسختی هستند، به ویژه در مورد نکات کلیدی مانند برنامه هستهای.گزارش اطلاعاتی اخیر که عمدتاً توسط سازمان سیا تهیه شده، بر قدرت پایدار حکومت ایران تأکید کرده است، علیرغم از دست دادن بسیاری از رهبران ارشد و بخش زیادی از تجهیزات نظامی در اثر حملات ایالات متحده و اسرائیل. در ماه می، یک تحلیل سازمان سیا به این نتیجه رسید که ایران، قبل از اینکه با مشکلات اقتصادی شدیدتری روبرو شود، میتواند دستکم سه تا چهار ماه در برابر محاصره دریایی ایالات متحده دوام بیاورد.جاناتان پانیکوف، معاون سابق افسر اطلاعات ملی ایالات متحده در امور خاور نزدیک و مدیر ارشد اندیشکده شورای آتلانتیک، اظهار داشت: «دولت ترامپ معتقد است که اگر به حملات نظامی شدیدتر به ایران ادامه دهد، تهران در نهایت انعطافپذیرتر خواهد شد. با این حال این ارزیابی نادرستی است. تهران بارها نشان داده که بقا اولویت شماره یک است و حاضر است ضربات را تحمل کند.» پانیکوف با اذعان به اینکه «گزینههای خوب زیادی در دسترس ایالات متحده نیست» و تردید در مورد مؤثر بودن حمله زمینی، گفت: «ما همچنان شاهد شعلهور شدن قابل توجه این درگیری خواهیم بود» و پس از آن دورههایی از آرامش و سپس از سرگیری جنگ خواهد بود.در همین رابطه، آسوشیتدپرس نیز در گزارشی با اشاره به درگیریهای اخیر بر سر کنترل تنگه هرمز، محدودیتهای تشدید حملات هوایی را بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران در تلاش برای کنترل تنگه هرمز، به تبادل آتش و بمبارانهای متقابل روی آوردهاند. اکنون که هیچکدام از موضع خود عقبنشینی نمیکنند و بنبست کنونی به وجود آمده، محدودیتهای اتکای ترامپ به تشدید حملات هوایی برای تسلیم تهران بیش از پیش آشکار شده است.در حالی که دولت ترامپ دوباره اعتراف کرده که پذیرای دیپلماسی است، تهران از کاهش تسلط خود بر این کریدور حیاتی سر باز زده است؛ موضوعی که پرسشهای جدی در مورد استراتژی ترامپ برای مرحله بعدی درگیری را مطرح میکند. در واقع، حتی با وجود کورسوی امیدی برای مذاکرات، ممکن است جنگ تمامعیار دوباره بازگردد.مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، اظهار داشت: «تشدید مجدد تنشها نشاندهنده سوءتعبیر اساسی نسبت به رویکرد ایرانیها و عدم درس گرفتن از درگیریهای قبلی است. اشتباهات محاسباتی از سوی هر طرف میتواند تشدید نظامی را به عنوان راهی برای شکستن بنبست و وادار کردن طرف مقابل به کوتاه آمدن، محتمل کند. و هر چه تنش بیشتر شود، استفاده از هرگونه فرصت بالقوه برای بازگشت به دیپلماسی دشوارتر خواهد بود.»آلن ایر، دیپلمات سابق آمریکایی و عضو کنونی موسسه خاورمیانه، معتقد است: «این دولت در حال حاضر سردرگم است و استراتژی منسجمی برای چگونگی خروج از این باتلاق ندارد.»در این شرایط، کارشناسان میگویند ارتش آمریکا تنها با افزایش حملات به ایران میتواند به موفقیتهای زیادی دست یابد. کریستوفر پریبل، محقق اندیشکده استیمسون، گفت: «این درگیری محدودیتهای تکیه صرف بر قدرت هوایی را نشان داده و اعزام نیروهای زمینی هم میان بسیاری از آمریکاییها و اعضای کنگره نامحبوب خواهد بود. به نظر میرسد ترامپ توانایی ادامه بمباران را دارد و ایران نیز توانایی ادامه بسته نگه داشتن تنگه – یا به اندازه کافی بسته نگه داشتن آن – را خواهد داشت.»دیوید شنکر، مقام سابق در دولت اول ترامپ و عضو کنونی موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن، نیز معتقد است که حملات مجدد به زیرساختهای ایران تکرار حملات در هفتههای اولیه جنگ است و این حملات منجر به تسلیم ایران نشد. او گفت: «ایالات متحده در ۶ هفته اول جنگ ۱۳۰۰۰ هدف را مورد اصابت قرار داد و این موضوع ایران را به زانو در نیاورد.»فرانک کندال، وزیر بازنشسته نیروی هوایی، اظهار داشت که جنگهای قبلی مانند ویتنام محدودیتهای قدرت هوایی به تنهایی را نشان داد. هنگام شروع جنگ در ۲۸ فوریه، ایالات متحده و اسرائیل بسیاری از اهداف ثابت را که قبل از شروع درگیری شناسایی شده بودند، مورد حمله قرار دادند. اما ایران مدت زیادی فرصت داشت تا با پنهان کردن و پراکنده کردن سلاحها، برای حملات آماده شود. به گفته کندال: «بنابراین اهداف آسان تقریباً از بین رفتهاند. آنها میتوانند موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها را به راحتی پنهان کنند. بنابراین سرکوب چنین تهدیدی در یک دوره زمانی طولانی کار بسیار دشواری است. و به همین دلیل است که آنها هنوز هم میتوانند نه تنها به کشتیهای تنگه، بلکه به پایگاههای ما در منطقه و غیره حمله کنند.»جمعبندی نرخ روزبر اساس گزارشهای اطلاعاتی آمریکا، روابط ایران و ایالات متحده در یک بنبست طولانیمدت قرار گرفته و حملات نظامی آمریکا بعید است موضع ایران را در مذاکرات تغییر دهد. کارشناسان معتقدند که استراتژی فعلی دولت ترامپ فاقد انسجام است و تکیه صرف بر قدرت هوایی محدودیتهای خود را نشان داده است. این وضعیت، با وجود تمایل دو طرف به مذاکره، خطر بازگشت به درگیریهای گستردهتر را افزایش میدهد.
