رقابت ترکیه و اسرائیل بر سر آینده سوریه؛ چالشها و اهداف متضاد
به گزارش نرخ روز، تا همین اواخر، کارشناسان بر این باور بودند که تنها قدرتی که میتواند اصل دفاع جمعی ناتو را به چالش بکشد، روسیه است. سالها این نگرانی وجود داشت که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ممکن است روزی به یکی از اعضای کوچکتر ناتو در اروپای شرقی یا منطقه بالتیک حمله کند تا یکپارچگی و اراده این ائتلاف نظامی قدرتمند برای دفاع متقابل را بیازماید. اما اکنون این پرسش مطرح شده است که اگر اسرائیل به جای روسیه، دست به حمله به ناتو بزند و خود را به عنوان نخستین بازیگری مطرح کند که یکپارچگی ناتو و ارادهاش برای دفاع متقابل را به چالش میکشد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ حدود یک هفته پیش، پس از آنکه هواپیماهای اسرائیلی پایگاه هوایی «ابوالظهور» را در شمال سوریه هدف قرار دادند، این پرسش برای بسیاری مطرح شد که آیا احتمال درگیری میان دو ارتش قدرتمند منطقه وجود دارد؟ این وضعیت برای سوریه چه معنایی میتواند داشته باشد؟ اسرائیل درباره دلیل حمله به این پایگاه ادعا کرده است که ترکیه قصد استقرار نیروهای نظامی خود را در آن منطقه داشته است؛ منطقهای که در مقایسه با محل استقرار نیروهای ترکیه در دوران جنگ داخلی سوریه، جنوبیتر است. این پایگاه همچنین دارای یک باند طولانی است و از این ظرفیت برخوردار است که به عنوان یکی از مراکز اصلی فرماندهی و کنترل نظامی عمل کند. به نظر میرسد تمام این تحولات بخشی از رقابتی است که در خاک سوریه بر سر قدرت در جریان است. ترکیه و اسرائیل دو قدرتی هستند که برای تعیین مسیر آینده سوریه با یکدیگر رقابت دارند. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، سوریهای را میخواهد که در مدار نفوذ آنکارا بوده و به عنوان عمق استراتژیک ترکیه عمل کند. بخشی از این رویکرد با هدف اعمال کنترل بر مسئله کردها دنبال میشود که همواره یک دغدغه امنیتی داخلی برای ترکیه محسوب میشده است. رهبری ترکیه، در عین حال که هنوز بخشهایی از شمال سوریه را در اشغال خود دارد، اما اصلیترین حامی و متحد مقامات جدید سوریه به شمار میآید و به نوعی تأثیرگذارترین بازیگر خارجی سوریه نیز هست. ترکیه همچنین در حال حاضر یکی از کلیدیترین مسایلی که در سوریه دنبال میکند، ثبات است. به هر حال این ثبات است که میتواند پناهجویان سوریه را به بازگشت به کشورشان تشویق کند. در سوی دیگر ماجرا، اسرائیل خواهان یک سوریه ضعیف و چندپاره و در عین حال فضایی است که در آن از آزادی عمل کامل برخوردار باشد. اسرائیل میخواهد آسمان سوریه در اختیار هواپیماهایش باشد تا در صورت لزوم با جمهوری اسلامی ایران و حتی عراق مقابله کند. اسرائیل بارها به صراحت گفته است که با ایجاد هرگونه پایگاه نظامی ترکیه در داخل خاک سوریه مخالف است و از این اتفاق جلوگیری خواهد کرد. جمعبندی نرخ روز حمله اخیر اسرائیل به پایگاه ابوالظهور سوریه، رقابت پنهان میان ترکیه و اسرائیل بر سر آینده این کشور را برجسته کرده است. ترکیه به دنبال سوریهای باثبات و تحت نفوذ خود برای مقابله با مسئله کردها و بازگشت پناهجویان است، در حالی که اسرائیل خواهان سوریهای ضعیف و چندپاره برای حفظ آزادی عمل هوایی خود در منطقه است. این اهداف متضاد، پتانسیل درگیریهای بیشتر و چالشهای پیچیدهتری را در منطقه ایجاد میکند.
