وزیر جهاد کشاورزی: ذخایر کالاهای اساسی کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد

به گزارش نرخ روز، غلامرضا نوری قزلجه در یک برنامه تلویزیونی به تشریح وضعیت بخش کشاورزی و دستاوردهای دولت چهاردهم پرداخت. وی اظهار داشت که دولت در شرایطی کار خود را آغاز کرد که با چالش‌ها و تنش‌های متعددی از جمله خشکسالی و تحریم‌های ظالمانه روبرو بود، اما با این وجود، اقدامات اصلاحی قابل توجهی در حوزه کشاورزی انجام شد که نتایج آن در مدیریت تامین کالاهای اساسی مشهود است. او رویکردهای تحولی دولت در این بخش را شامل حمایت از تولید داخلی، تسهیل سرمایه‌گذاری، انضباط مالی، نظام‌مند کردن یارانه‌ها، اجرای الگوی کشت و دانش‌محور کردن کشاورزی دانست و این دستاوردها را حاصل تلاش شبانه‌روزی کشاورزان و تولیدکنندگان کشور برشمرد.نوری قزلجه با ارائه آماری از موفقیت‌های دو سال اخیر، به رشد 18 درصدی تولیدات گلخانه‌ای، 10 درصدی تولید برنج، 17 درصدی صادرات آبزیان، 37 درصدی پرورش میگو و 6 درصدی صید آبزیان اشاره کرد. وی همچنین از افزایش 20 درصدی مساحت شهرک‌های کشاورزی، 12 درصدی مراکز رشد و 36 درصدی تولید ارقام هیبریدی خبر داد که نشان‌دهنده اهمیت دانش‌بنیان شدن این بخش است.در بخش محصولات دامی و باغی نیز، وزیر جهاد کشاورزی از رشد 5 درصدی گوشت مرغ، 8.5 درصدی تخم‌مرغ، 3.6 درصدی شیر خام، 2.5 درصدی گوشت قرمز و 9 درصدی محصولات باغی خبر داد. وی همچنین به رفع مشکلات دیرینه کشاورزان اشاره کرد و گفت که 95 درصد پیشرفت فیزیکی در رفع تداخلات اراضی حاصل شده و نزدیک به 2.4 میلیون هکتار از اراضی به نفع کشاورزان آزاد شده است. به گفته او، شاخص بیمه بخش کشاورزی نیز 36 درصد رشد داشته است.وزیر جهاد کشاورزی تاکید کرد که این افزایش تولیدات در شرایط جنگ اقتصادی و محدودیت‌های بین‌المللی به دست آمده است. وی برای نخستین بار در کشور به خودکفایی در تولید گوشت مرغ اشاره کرد و گفت که کشور در حال حرکت به سمت صادرات این محصول است. او افزود که با وجود شرایط نامنظم در منطقه خلیج فارس، صیادان و فعالان حوزه آبزی‌پروری استان هرمزگان حتی در شرایط بحرانی نیز به تولید خود ادامه دادند که نتیجه آن بی‌نیازی از واردات بسیاری از اقلام در این حوزه بوده است. نوری قزلجه به پیام دلگرم‌کننده مقام معظم رهبری به دولتمردان و تقدیر ایشان از تامین کالاهای اساسی اشاره کرد و دریافت نشان «یاور فتح» توسط وزارت جهاد کشاورزی و کسب رتبه نخست در اجرای تکالیف برنامه هفتم طی شش ماهه اول را نشان‌دهنده نقش کلیدی فعالان این حوزه در دوران پرفراز و نشیب تامین امنیت غذایی کشور دانست.نوری قزلجه درباره وابستگی به نهاده‌های دامی و تاثیر آن بر قیمت‌ها توضیح داد که پیش از این به دلیل تخصیص ارز ترجیحی، یارانه به جای تولیدکننده داخلی به واردکننده تعلق می‌گرفت که توجیه اقتصادی تولید داخلی را از بین برده بود. اما با اصلاحات صورت گرفته و متنوع‌سازی مبادی واردات (به‌ویژه از مسیر شمال) و افزودن اقلامی نظیر کنجاله پنبه‌دانه، آفتابگردان و گندم دامی به جیره غذایی، شاهد افزایش انگیزه کشاورزان برای کشت دانه‌های روغنی و علوفه‌ای هستیم.وی به محدودیت‌های منابع آبی کشور اشاره کرد و افزود که رویکرد در تولید نهاده‌ها متناسب با ظرفیت‌های آبی و خاکی کشور است. بخشی از نهاده‌ها به دلیل ماهیت پرمصرف بودن در آب، وارد می‌شوند که این امر به معنای واردات «آب مجازی» و صرفه‌جویی در منابع داخلی است. با این حال، توسعه کشت نهاده‌هایی که توجیه اقتصادی و آبی دارند، با جدیت در دستور کار قرار دارد.وزیر جهاد کشاورزی درباره نوسانات قیمت کالاهای اساسی و کارآمدی مدل جدید حمایت از خانوار اظهار داشت که تولید یک کالا متاثر از متغیرهای متعددی است و لزوماً داخلی‌سازی آن به معنای کاهش مطلق قیمت‌ها در کوتاه‌مدت نیست. با این حال، مهمترین اقدام اصلاحی دولت حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با انتقال مستقیم یارانه‌ها به حساب سرپرستان خانوار از طریق سامانه کالابرگ بوده است. به گفته وی، در مدل پیشین ارز ترجیحی و منابع ارزی در ابتدای زنجیره توزیع دچار نشتی و انحراف می‌شد، اما در مدل جدید دقیقاً همان عدد پیش‌بینی شده به سفره خانوارها تزریق شد که این اقدام از منظر اقتصادی عادلانه‌تر و کارآمدتر است.نوری قزلجه در تحلیل ریشه‌ای گرانی‌ها، سیاست بودجه‌ای، تورم جهانی و اثرات تحریم و محاصره دریایی را موثر دانست. وی گفت که وضع مالیات بر ارزش افزوده 11 درصدی و تعرفه 5 درصدی حقوق ورودی بر کالاهای اساسی در بودجه به طور طبیعی حدود 14 تا 15 درصد بر قیمت تمام‌شده این کالاها تاثیر مستقیم داشته است. او درباره تورم جهانی اضافه کرد که وقوع جنگ‌ها و بحران‌های بین‌المللی موجب افزایش بی‌سابقه قیمت جهانی غذا و انرژی شده که گریبان‌گیر تمام کشورها شده است. وی درباره اثرات تحریم و محاصره دریایی ادامه داد که علاوه بر تورم جهانی، ایران به دلیل فشارهای ناشی از تحریم و جنگ، با هزینه‌های مضاعفی نظیر افزایش کرایه حمل‌ونقل دریایی و افزایش ریسک تجاری برای واردکنندگان روبرو است که مستقیماً بر قیمت نهایی کالاها اثر دارد.وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه در تامین کالاهای اساسی هیچ مشکلی وجود ندارد و نخواهد داشت، تصریح کرد که آثار تحریم و محاصره بر قیمت‌ها غیرقابل انکار است. وی اضافه کرد که رفع تحریم‌ها، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و استفاده از منابع بلوکه شده می‌تواند هزینه‌های تمام‌شده کالا را به‌شدت کاهش دهد. از این رو، تلاش‌های دولت برای نهایی کردن توافقات سیاسی به عنوان گامی کلیدی در راستای کاهش هزینه‌های جاری کشور و بهبود وضعیت اقتصادی مردم دنبال می‌شود.نوری قزلجه ضمن تقدیر از درک و همراهی مردم در جنگ و محاصره دریایی گفت که اعتماد مردم و عدم هجوم برای خرید هیجانی در شرایط حساس در ماه‌های گذشته بزرگترین پشتوانه دولت در مدیریت بازار بوده است. وی اضافه کرد که با اتکا به همین اعتماد و تاکیدات رئیس‌جمهور، متعهد می‌شویم که در ادامه مسیر نیز با وجود تمام فشارهای بیرونی، تامین امنیت غذایی و کالاهای اساسی مردم را در بالاترین سطح کیفی و منظم‌ترین وضعیت ممکن استمرار دهیم.وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به تداوم تامین کالاهای اساسی حتی در سخت‌ترین شرایط از جمله دوره‌های موشک‌باران و تنش‌های جنگی گفت که با وجود تمام محدودیت‌ها و محاصره‌های اقتصادی، از زمان آغاز تنش‌های اخیر (9 اسفند) تاکنون حتی نیازی به برداشت از ذخایر استراتژیک خود نداشته‌ایم، بلکه برعکس سطح ذخایر به طور مستمر در حال افزایش بوده است. وی با اطمینان‌بخشی به افکار عمومی افزود که در حال حاضر بخش خصوصی با مدیریت مناسب همواره بیش از یک میلیون تن کالای آماده عرضه در بازار دارد. بنابراین هیچ‌گونه محدودیت یا ممنوعیت خارجی نمی‌تواند امنیت غذایی مردم را با چالش روبرو کند و تامین این نیازها بدون هیچ نگرانی پیش خواهد رفت. وی خاطرنشان کرد که دولت از طریق تفاهم‌نامه‌ها و تلاش برای آزادسازی منابع بلوکه شده به‌طور جدی در پی کاهش هزینه‌های ناشی از تحریم‌ها و در نتیجه کاهش فشار بر قیمت‌ها است.نوری قزلجه درباره وضعیت پرداخت مطالبات کشاورزان اظهار داشت که در حال حاضر حدود 8.5 میلیون تن گندم خریداری شده که ارزش کل آن بالغ بر 420 هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. وی اضافه کرد که از این میزان تاکنون 218.5 هزار میلیارد تومان پرداخت شده و حدود 200 هزار میلیارد تومان باقی‌مانده است. وی افزود که پیگیری‌های لازم برای تسریع در کارسازی و پرداخت مابقی مطالبات کشاورزان توسط سازمان برنامه و بودجه در جریان است.وزیر جهاد کشاورزی در خصوص برنامه واردات گفت که کماکان برای حفظ سطح ذخایر، فرآیند واردات طبق برنامه و در زمان‌بندی مناسب انجام می‌شود. وی در تحلیل پیامدهای اقتصادی اصلاحات ارزی افزود که حذف ارز ترجیحی و انجام این اصلاحات ساختاری، نقطه عطفی در اقتصاد کشاورزی کشور بود. اگر این اقدام صورت نمی‌گرفت، اقتصاد کشور به‌ویژه در زنجیره تامین کالاهای اساسی به گره‌های سخت و ناکارآمد دچار می‌شد. وی ادامه داد که این اصلاحات باعث شد چرخه تامین و پرداخت به واردکنندگان و تامین‌کنندگان با سرعت و سلامت بیشتری جریان یابد و از بروز چالش‌های بزرگ در تامین کالاهای استراتژیک جلوگیری شود.وزیر جهاد کشاورزی درباره اقدامات ضد انحصار در حوزه واردات تصریح کرد که با سیاست‌گذاری‌های جدید، انحصار مطلق در تمامی کالاها از میان رفت، به طوری که در 1.5 سال گذشته تعداد بازرگانان فعال در این حوزه 36 درصد افزایش یافته که گویای فضای باز و رقابتی برای فعالان جدید اقتصادی است. وی از حذف محدودیت‌های زائد به عنوان اقدامی برای جلوگیری از رانت یاد کرد و گفت که بسیاری از قید و بندهای دست‌وپاگیر که منافع بلاوجه ایجاد می‌کردند، حذف شده‌اند. به طور مثال، برخی مبادی ورودی از ثبت سفارش پیش‌دستانه معاف شده‌اند تا جریان کالا با کمترین مانع به کشور وارد شود.نوری قزلجه با اشاره به تغییر رویکرد در مدیریت شبکه واردات اظهار داشت که اکنون به تولیدکنندگان بزرگ و زنجیره‌های تولید (نظیر کارخانجات آردسازی و مجتمع‌های بزرگ مرغداری) مجوز داده‌ایم که شخصاً واردات نهاده‌های مورد نیاز خود را انجام دهند. وی اضافه کرد که این سیاست باعث می‌شود واسطه‌گری حذف شده و تولیدکننده بدون وابستگی به بازرگانان واسطه مستقیماً به چرخه تامین بین‌المللی متصل شود، اقدامی که تداوم آن ضامن ثبات و امنیت غذایی کشور در شرایط سخت تحریمی خواهد بود.وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه سیاست واردات بر اساس کنترل دقیق سقف نیاز کشور تنظیم شده است، گفت که واردات کالاهای اساسی به گونه‌ای مدیریت می‌شود که حداکثر تا 1.2 برابر نیاز کشور صورت گیرد تا از انباشت و فساد کالا در انبارها جلوگیری شود. وی به موفقیت کشاورزی قراردادی اشاره کرد و افزود که با ورود شرکت‌های بزرگ و نهادهای دولتی به این چرخه، تولید در سخت‌ترین شرایط حفظ شد و نه‌تنها کاهش تولید نداشتیم، بلکه در برخی محصولات به خودکفایی رسیده و وارد فاز صادرات شدیم.نوری قزلجه با تاکید بر لزوم عبور از محدودیت‌های منابع آبی و خاکی تصریح کرد که کشاورزی فراسرزمینی به شکل عملیاتی در دستور کار قرار گرفته است. به همین منظور برای نخستین بار محصول تولیدی در خارج از کشور «قزاقستان» وارد کشور شد و با تفاهم‌نامه‌های منعقد شده، سرمایه‌گذاران داخلی را برای فعالیت در کشورهای هدف تشویق می‌کنیم تا بخشی از نیاز کشور را از این مسیر تامین کنند.وزیر جهاد کشاورزی بر اهمیت داده‌محوری در مدیریت بازار از تکمیل سامانه‌های آماری وزارتخانه تاکید کرد و گفت که وزارت جهاد کشاورزی از دستگاه‌های پیشتاز در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین است. به طوری که اخیراً برنامه‌ای جامع در شورای عالی هوش مصنوعی به تصویب رسیده که اجازه می‌دهد در حوزه‌های شیلات، آبیاری و الگوی کشت، با دقت و اشراف بیشتری عمل کنیم. به گفته وی، هوش مصنوعی به دلیل گستردگی جغرافیایی بخش کشاورزی ابزاری حیاتی برای مدیریت بهینه منابع است.نوری قزلجه در خصوص تعامل با وزارتخانه‌های نفت و نیرو برای تامین سوخت و برق واحدهای تولیدی گفت که با تعاملات صورت‌گرفته، مشکل تامین 2.7 میلیارد لیتر سوخت مورد نیاز ماشین‌آلات کشاورزی مرتفع شد و فعالیت تولیدی در پایان سال زراعی بدون وقفه ادامه دارد. وی افزود که بخش کشاورزی با وجود سهم کمتر از 5 درصدی (4.8 درصد) از کل انرژی کشور، ضامن امنیت غذایی ایران است. با این حال، با تشکیل شورایی برای مدیریت مصرف بهینه انرژی، متعهد هستیم که در شرایط ناترازی کشور نقش خود را در بهره‌وری ایفا کنیم. وی اضافه کرد که همچنین در حوزه آب، تاکید بر تخصیص حجمی آب طبق برنامه هفتم توسعه است تا بتوانیم با بهره‌گیری از مدیریت دقیق، برنامه‌ریزی‌های کلان خود را محقق سازیم.وزیر جهاد کشاورزی با رد این تصور که بخش کشاورزی عامل اصلی هدر رفت منابع آبی است، به ارائه آمارهای دقیق پرداخت و اظهار داشت که مطابق با برنامه هفتم توسعه پیش‌بینی شده بود که باید حدود 64 میلیارد مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی قرار گیرد، اما در سال گذشته این تخصیص به 46.7 میلیارد مترمکعب نرسید. به گفته وی، این آمار نشان می‌دهد نه تنها حجم آب مصرفی بیش از حد تصور نیست، بلکه با محدودیت‌های جدی روبرو هستیم. وی با اشاره به تجهیز نیمی از مزارع به سیستم‌های آبیاری نوین و استفاده از ارقام اصلاح‌شده با نیاز آبی کم افزود که بخش کشاورزی با سرعت بالایی خود را با شرایط جدید اقلیمی تطبیق داده است. به طور مثال، تنها در عملیات اصلاح کشت چغندرقند، میزان صرفه‌جویی آب در کشور معادل ظرفیت سد کرج بود که این خود گواهی بر حرکت هدفمند به سمت بهره‌وری است.نوری قزلجه در واکنش به برخی اخبار غیرواقعی پیرامون توزیع مرغ‌های تاریخ‌گذشته یا آلوده، ضمن رد قاطعانه این موارد گفت که وقتی کشوری در یک محصول به خودکفایی می‌رسد و وارد فاز صادرات می‌شود، طبیعی است که منافع برخی جریانات که از واردات سود می‌بردند، به خطر بیفتد. وی اظهار داشت که در چنین شرایطی برخی با استفاده از القاب نامناسب برای تولیدات داخلی قصد دارند فضای روانی جامعه را ملتهب کنند تا زمینه بازگشت به واردات فراهم شود. وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه هیچ‌گونه مرغ آلوده‌ای در کشور توزیع نشده است، این ادعاها را رد کرد.جمع‌بندی نرخ روز:وزیر جهاد کشاورزی با ارائه گزارشی جامع، از رشد قابل توجه تولیدات کشاورزی و دامی در دو سال اخیر خبر داد و به خودکفایی در تولید گوشت مرغ و افزایش مستمر ذخایر استراتژیک اشاره کرد. وی اصلاحات ارزی و حذف ارز ترجیحی را گامی موثر در کارآمدی اقتصادی دانست و تاکید کرد که با وجود چالش‌هایی نظیر تحریم و تورم جهانی، امنیت غذایی کشور تضمین شده است. همچنین، تلاش برای کاهش هزینه‌های تحمیلی از طریق توافقات سیاسی و توسعه کشاورزی فراسرزمینی از جمله راهبردهای کلیدی دولت در این بخش محسوب می‌شود.